Jevanhelije je Božym slovom
Terminom «Svjate Jevanhelije (od Mafteja, Marka, Luky i Joanna)»
sja označuje medži christijanami Bože slovo, kotre bylo napisane
sv. jevanhelistami – suputnikami Hospoda Isusa Christa na tojto
zemli pered 2000 rokami. Bylo napisane v hreckoj bisidi, kotrov
v tim časi bisiduvala biľšisť ľudej žyvučich v Rimskim imperiju.
Jevanhelije sja čital (spivalo) predovšytkym po cerkvach a počas
joho spivaňa na bohoslužiňach virnici dodnes na znamiňňa ucty k
Hospodu Bohu stojat…
9. storoča - latiňsky trojazyčnyky protiv sv. Kyrila i Mefodija
Peršych tysjač rokiv sja v christijaňskyj Cerkvi spivali
Jevanhelija lem v trjoch bisidach: v orihinali po hrecki, a v
perekladach po jevrejsky i latiňsky. Tak tomu bylo až do 9.
storoča, kiď z Hreciji prišli na Veliku Moravu svjati jepiskopi
Kyril i Mefodij, kotry Jevanhelije pereložyly do bisidy, kotrov
bisidovala vladnuca vrstva šľachty na Velikoj Moravi (Rastislav,
Svjatopluk…) a kotra sja medži Rusynami dodnes označuje za
bisidu staroslovjansku.
V 9. storoču fransky rimokatoliky (Viching a spol.) sja tverdo
postavili protiv Jevanheliju pereloženomu do tohdišňoj žyvoj
bisidi – staroslovjančiny (dneska ju označujut i za
cerkovnoslovjančinu, bo sja užyvať už lem po cerkvach).
Latiňskyj jepiskop Viching, kotryj nenavidiv všytko slovjanske i
hrecke i chotiv, žeby sja Slovjany (midži nima aj Rusyny) stali
Nimcami, sja tverdo postaviv protiv staroslovjaňskym perekladam
Jevnahelija i prosadžuvav Jevanhelija v latiňskym perekladi. Sv.
jepiskopi Kyril i Mefodij sobi mnoho vyterpili od latinikiv a
jak zname, po smerti carja Rastislava, učeniky sv. Kyrila i
Mefodija byli nemiloserdno vyhnani z teritorija Velikoj Moravy i
potim posobili na hranicach Velikoj Moraviji najme na teritoriju
istoričnoj Podkarpatskoj Rusi i v Bulharskim carstvi...
21. storoča - Svitovyj kongres Rusiniv je otcom RusynivSvjate
Jevanhelije je cerkovnym tekstom i proto tot posvjatnyj
cerkovnyj tekst obyčajni davat pereložyti do žyvoj bisidy,
drukujet i financujet jepiskop danoj eparchiji. Tak je tomu na
cilomu sviti. Lem na Sloveňsku tomu tak ne je.
V tych dňach sja mi dostala do ruk vyše 1050 stranova knižka
formatu A5 z nazvom: TETRAJEVANHELIJE Maftej, Marek, Luka, Joan,
Prjašov, 2009. Obsahujet v sobi pereklad svjatoho Jevanhelija z
kyrilo-mefodijskoj staroslovjančiny do kodifikovanoj rusynčiny.
Ne bylo vydane Prjašovskym archijepiskopskym grekokatolickym
urjadom jak by to malo byti, ale bylo vydane Svitovym kongresom
Rusyniv. Rusyny na Sloveňsku totiž dnes ne majut svojho
rusiňskoho jepiskopa-otca, jakym byl napr. svjaščenomučenik
vasilijanin Pavel Gojdič abo joho pomičnyj jepiskop
svjaščenomučenik Vasiľ Hopko.
Rusiňsky grekokatoliky ne majut dnes jepiskopiv-otciv, ale lem
otčimiv (Hirka, Babjak, Chautur, Rusnak). Dnešni sloveňsky
grekokatolicky jepiskopy dodnes ne zrobili nič proto, žeby
rusiňsky grekokatoliky mohli čuti Bože slovo (Jevanhelije) vo
svojij materiňskyj rusiňskyj bisidi... Uvidime jak sja
zachovajut k teperj - v r. 2009 Svitovym kongresom Rusyniv
vydanomu Tetrajevanheliju Maftej, Marek, Luka, Joan...
Knižka byla vydana vďaka neunavnij roboti novodoboho Duchnoviča
– o. ThLic. Františka Krajňaka z Kamjonky (okr. Stara Ľubovňa) i
joho spolupracovnika Osipa Kudzeja z Ňagova (okr. Medžilabirci),
kotry ju perekladali zo staroslovjaňskoj bisidy do sučasnij
kodifikovanij rusynčiny skoro cilij svoj žyvot. Jazykovym
redaktorom knižky je PhDr. Anna Pliškova, PhD. z Inštitutu
rusiňskoho jazyka i kultury z Prjašovskoj univerzity.
o.Josafat Vladimir Timkovič, ČSVV, Košyci
TETRAJEVANHELIJE Maftej, Marek, Luka, Joan, Prjašov, 2009
Kniha stojiť 25.- eur a mož sobi jej zakupiti na adresi:
František Krajňak, Kamienka 140, 065 32 KAMIENKA
e-mail: f.kraj@centrum.sk
РУСКА МАТКА